Tính lương công nhật cho thợ công trình: trả gộp, tạm ứng, nghỉ mưa bão

Thợ công trình phần lớn hưởng lương theo ngày. Tổ thợ đổi người theo từng giai đoạn, tiền ứng giữa kỳ nhiều lần, có ngày phải nghỉ vì mưa bão, có đêm phải tăng ca đổ bê tông. Bài này gom lại các quy định cần biết khi trả lương công nhật cho thợ công trình, kèm một bảng tính mẫu cho kỳ 15 ngày.

1. Công nhật, lương tháng hay khoán: trả bao lâu một lần

Điều 97 Bộ luật Lao động 2019 quy định kỳ hạn trả lương theo hình thức trả lương. Trên công trường thường có cả ba kiểu:

Điểm hay bị bỏ qua: thợ công nhật mà cuối tháng mới trả một lần là đã vượt mốc 15 ngày. Cách phổ biến là chia hai kỳ mỗi tháng, ngày 1–15 và từ 16 đến cuối tháng.

Đơn giá ngày do hai bên thoả thuận, nhưng quy ra giờ không được thấp hơn lương tối thiểu giờ của vùng nơi thợ làm việc. Từ 01/01/2026, mức giờ theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP là: Vùng I 25.500 đ, Vùng II 22.700 đ, Vùng III 20.000 đ, Vùng IV 17.800 đ. Một ngày 8 giờ ở vùng I vì vậy không được trả dưới 204.000 đ.

2. Hợp đồng với thợ: hợp đồng miệng và ký qua tổ trưởng

Thợ công trình hay làm theo từng giai đoạn ngắn. Luật có hai cách giao kết phù hợp:

• Hợp đồng bằng lời nói: được dùng cho hợp đồng có thời hạn dưới 1 tháng (khoản 2 Điều 14), trừ một số trường hợp luật nêu, trong đó có trường hợp ký qua người đại diện của nhóm ở dưới.
• Một thợ ký thay cả tổ: với công việc theo mùa vụ hoặc công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng, nhóm thợ từ đủ 18 tuổi có thể uỷ quyền cho một người lao động trong nhóm, thường là tổ trưởng, ký hợp đồng (khoản 2 Điều 18). Người ký phải là thợ trong nhóm, không phải người đại diện công ty như chỉ huy trưởng hay đội trưởng hưởng lương tháng. Hợp đồng phải bằng văn bản, kèm danh sách ghi họ tên, ngày sinh, giới tính, nơi cư trú và chữ ký của từng người (khoản 3 Điều 18). Hợp đồng này có hiệu lực như ký với từng người.

Hai lưu ý khi làm việc với tổ thợ qua tổ trưởng:

• Tên gọi không quyết định bản chất. Hai bên gọi là "hợp đồng khoán" hay tên khác, nhưng nội dung có việc làm có trả công và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên, thì vẫn được coi là hợp đồng lao động (khoản 1 Điều 13).
• Danh sách kèm hợp đồng nên khớp danh sách chấm công; thợ mới vào thì bổ sung tên, chữ ký trước ngày làm đầu tiên.

Hợp đồng miệng, hợp đồng nhóm với người làm thời vụ ở các ngành khác có ở bài tính lương nhân viên thời vụ 2026.

3. Tạm ứng giữa kỳ: không tính lãi, trừ vào kỳ lương

Khoản 1 Điều 101 cho phép tạm ứng theo điều kiện hai bên thoả thuận và không được tính lãi. Vài cách làm giúp cuối kỳ khỏi cãi nhau:

• Đặt hạn mức trong quy chế, ví dụ không quá số tiền công đã làm trong kỳ.
• Mỗi lần ứng có đơn hoặc giấy ký nhận: ngày, số tiền, tiền mặt hay chuyển khoản, ai duyệt.
• Ghi rõ khoản ứng trừ vào kỳ lương nào để tránh trừ hai lần, và in tổng đã ứng lên phiếu lương.

4. Ngày nghỉ vì mưa bão, mất điện, thiếu vật tư

Công trình phải dừng là chuyện thường gặp. Điều 99 Bộ luật Lao động chia tiền lương ngừng việc theo nguyên nhân:

Mưa bão lớn, lũ là thiên tai, rơi vào dòng thứ ba. Còn mưa thường làm nghỉ nửa buổi thì luật không nêu riêng. Cách an toàn là ghi rõ trong hợp đồng hoặc quy chế lương: ngày phải nghỉ vì thời tiết tính thế nào, báo nghỉ trước bao lâu. Thiếu vật tư thì tiền lương phụ thuộc lỗi thuộc về bên nào. Mọi trường hợp đều nên ghi lại ngày ngừng, số giờ ngừng và lý do để làm căn cứ.

5. Tăng ca đổ bê tông, làm đêm: giới hạn cần nhớ

• Giới hạn làm thêm (Điều 107): không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong ngày, không quá 40 giờ trong tháng, không quá 200 giờ trong năm. Phải được người lao động đồng ý.
• Mốc 300 giờ/năm: chỉ dành cho các trường hợp nêu ở khoản 3 Điều 107 và Điều 61 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, và phải thông báo cơ quan chuyên môn về lao động cấp tỉnh. Danh sách không chia theo ngành. Công ty có giờ làm bình thường không quá 44 giờ/tuần, hoặc phải làm gấp do thời tiết, thiên tai, thiếu điện, thiếu nguyên liệu, có thể tổ chức tới 300 giờ khi đã thông báo Sở. Tổ làm 6 ngày × 8 giờ (48 giờ/tuần) như ví dụ dưới thì giữ mốc 200 giờ. Không chắc mình thuộc trường hợp nào thì lấy mốc 200 giờ.
• Mức trả: làm thêm ngày thường ít nhất 150%, ngày nghỉ hằng tuần ít nhất 200%. Ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương ít nhất 300%, chưa kể tiền lương của chính ngày lễ, vì thợ hưởng lương ngày được trả thêm tiền công ngày đó (điểm c khoản 1 Điều 98). Giờ làm đêm tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng (Điều 106).
• Nghỉ giữa ca (Điều 109): làm từ 6 giờ trở lên trong ngày thì nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục, làm ban đêm ít nhất 45 phút. Ca đổ bê tông kéo dài cần bố trí người thay để thợ nghỉ.

Công thức chi tiết tiền làm thêm, làm đêm và ví dụ có ở bài cách tính lương làm thêm giờ 2026. Với thợ công nhật, đơn giá giờ để nhân hệ số thường bằng đơn giá ngày chia số giờ làm bình thường của ngày đó.

6. Thợ thời vụ có phải đóng BHXH không

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực 01/07/2025), người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Thợ ký hợp đồng dưới 1 tháng không thuộc nhóm này, nhưng doanh nghiệp phải trả thêm cho thợ, cùng kỳ trả lương, một khoản tương đương mức doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp (khoản 3 Điều 168 Bộ luật Lao động). Cách tính khoản này xem bài tính lương nhân viên thời vụ.

Người thuộc diện đóng nhưng tháng nào không làm việc và không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên thì tháng đó không đóng (khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024). Thợ vào, nghỉ giữa tháng xét theo quy tắc này; xem bài BHXH tháng vào làm, nghỉ việc giữa tháng.

Ký "khoán" với cai thợ hay tổ trưởng trong khi thợ vẫn làm theo sự điều hành của công ty không phải cách an toàn để tránh bảo hiểm. Chưa rõ thì hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi đóng.

7. Ví dụ: bảng tính kỳ 01–15/11/2026 cho tổ 5 thợ

Giả định để minh hoạ: thợ chính 500.000 đ/ngày, phụ hồ 350.000 đ/ngày, ngày làm 8 giờ, làm từ thứ Hai đến thứ Bảy. Kỳ 01–15/11/2026 có 12 ngày làm việc. Hai buổi đổ bê tông, mỗi buổi tăng ca 3 giờ vào ngày thường (150%). Phụ cấp đi lại 30.000 đ mỗi ngày công. Đơn giá phụ hồ quy ra giờ là 43.750 đ, cao hơn mức tối thiểu giờ vùng I (25.500 đ).

Cách tính một dòng, ví dụ thợ B:

• Lương công: 12 × 500.000 = 6.000.000 đ.
• Làm thêm: 500.000 ÷ 8 = 62.500 đ/giờ; 62.500 × 150% × 6 giờ = 562.500 đ.
• Thực lĩnh: 6.000.000 + 562.500 + 360.000 − 1.500.000 = 5.422.500 đ.

Ví dụ chưa trừ bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân. Thợ có hợp đồng từ đủ 1 tháng thuộc diện đóng bảo hiểm thì phải trừ thêm phần người lao động đóng. Về thuế: từ 01/07/2026, thợ không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng mà mỗi lần nhận từ 5 triệu đồng trở lên thì doanh nghiệp khấu trừ 10% trước khi trả (khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP), trừ người đã nộp cam kết thu nhập chưa đến mức chịu thuế. Trong ví dụ, thợ B và C thuộc trường hợp này nếu hợp đồng dưới 3 tháng; cách làm cam kết xem mục thuế của bài lương thời vụ. Kỳ 16–30/11/2026 có ngày 24/11 là ngày nghỉ hưởng nguyên lương; cách tính xem bài ngày 24/11 nghỉ hưởng lương.

8. Làm bảng này trên chamcong.biz

• Mỗi công trình một điểm chấm công: tạo công trình là một bộ phận ở Quản lý nhân sự → Cây nhân sự, dán toạ độ Google Maps, đặt bán kính. Lượt chấm ghi nơi chấm và khoảng cách. App chỉ lấy vị trí lúc bấm chấm công, không theo dõi hành trình. Giám sát bằng định vị phải để người lao động biết rõ (Điều 25 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025), nên ghi cách chấm này vào nội quy, xem bài chấm công bằng GPS, mạng công ty hay QR.
• Thợ không quen app: mã QR tĩnh và máy checkin gắn với văn phòng, nên muốn quét QR thì tạo thêm công trình là một văn phòng ở Quản lý tài nguyên → Văn phòng (có toạ độ) và chọn văn phòng đó trong nhóm lịch của tổ. In mã QR tĩnh dán ở lán trại; mã tĩnh có thể bị chụp lại gửi cho người vắng, nên công trường cần chặt hơn thì đặt máy tính bảng làm máy checkin hiện mã QR đổi liên tục. Thợ không có điện thoại thông minh thì người được giao quyền chấm công chấm hộ, app bắt buộc ghi lý do. Quên chấm thì gửi đơn bù công.
• Đội trưởng duyệt tại công trình: đặt đội trưởng làm Quản lý chính của bộ phận. Đơn nghỉ, đơn làm thêm, đơn tạm ứng, đơn bù công của tổ vào mục Duyệt đơn của đội trưởng trên app. Muốn biết ngay khi có đơn thì bật Telegram "Có đơn từ mới" cho nhóm chat của công trình.
• Lương công nhật: app có sẵn mẫu lương tháng và lương giờ. Trả theo ngày thì bấm Thêm chế độ lương; chế độ mới nạp sẵn công thức của lương tháng, nên sửa ba phần tử: Lương theo công = MUC_LUONG * TONG_CONG; Lương làm thêm giờ = ROUND(MUC_LUONG / 8 * GIO_OT_QUY_DOI, 0) (8 là số giờ làm của ca ngày, như cách tính ở mục 7); Trừ đi muộn / về sớm thì xoá hoặc viết lại theo đơn giá ngày. Giữ nguyên công thức mẫu thì tiền làm thêm bị chia cho cả công chuẩn của kỳ và ra thấp hơn nhiều. Mức lương là đơn giá một ngày, ca ngày đặt 1 công. Trả hai lần mỗi tháng: bật Trả lương nhiều lần trong kỳ rồi khai hai lần trả trong bảng lương.
• Làm thêm: đơn làm thêm có giới hạn giờ theo ngày, tuần, tháng, năm và hệ số 150%, 200%, 300%. Quy tắc mặc định đặt 300 giờ/năm; nếu công ty không thuộc trường hợp được làm đến 300 giờ, hãy sửa về 200 giờ.
• Tạm ứng: thợ gửi đơn tạm ứng ghi số tiền, tiền mặt hay chuyển khoản, lý do, trong hạn mức bạn đặt. Duyệt xong khoản ứng tự vào Quản lý tạm ứng và trừ vào kỳ lương.
• Phụ cấp, thưởng tiến độ, lương ngừng việc: nhập theo kỳ bằng file Excel (Mã NV, Giá trị). App chưa có loại ngày ngừng việc riêng; số tiền thoả thuận cho ngày ngừng việc cũng nhập theo kỳ.

App không tự chia chi phí nhân công theo từng công trình và không tự tính lương khoán theo phần việc. Cách cài từng bước xem hướng dẫn tính lương; xưởng có ca kíp xem thêm giải pháp cho xưởng sản xuất. Giá theo số thợ xem ở bảng giá, hoặc đăng ký dùng thử để nhập tổ thợ của bạn.

Nguồn tham khảo

• Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 (toàn văn) – Cổng Phổ biến giáo dục pháp luật TP Cần Thơ – pbgdpl.cantho.gov.vn
• Quy định về thời hạn trả lương cho người lao động – Tạp chí Luật sư Việt Nam – lsvn.vn
• Từ 01/01/2021, người lao động được tạm ứng tiền lương không bị tính lãi – Tạp chí Luật sư Việt Nam – lsvn.vn
• Doanh nghiệp được tổ chức làm thêm từ trên 200 giờ đến 300 giờ trong một năm trong trường hợp nào (khoản 3 Điều 107 Bộ luật Lao động, Điều 61 Nghị định 145/2020/NĐ-CP) – Tạp chí Luật sư Việt Nam – lsvn.vn
• Quy định mới về nghỉ giữa giờ theo Bộ luật Lao động 2019 – LuatVietnam – luatvietnam.vn
• Hỏi đáp chính sách: đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo Luật BHXH 2024 – Bộ Tài chính – portal.mof.gov.vn
• Xác định đóng BHXH theo số ngày làm việc – Báo Điện tử Chính phủ (07/07/2026) – baochinhphu.vn
• Hợp đồng lao động dưới 1 tháng: Được ký mấy lần? Có phải đóng BHXH? (khoản 3 Điều 168) – LuatVietnam – luatvietnam.vn
• Quy định mới về khấu trừ thuế thu nhập cá nhân – Cổng thông tin điện tử Chính phủ (03/07/2026) – xaydungchinhsach.chinhphu.vn
• Chính thức nâng ngưỡng khấu trừ thuế TNCN 10% với thu nhập vãng lai lên 5 triệu đồng/lần từ 01/07/2026 – LuatVietnam – luatvietnam.vn
• Nghị định 293/2025/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu (hiệu lực 01/01/2026) – LuatVietnam – luatvietnam.vn
• Luật số 91/2025/QH15 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân – Công báo Chính phủ – congbao.chinhphu.vn

Bài viết để tham khảo, không thay cho tư vấn pháp lý. Nếu bạn thấy thông tin chưa đúng hoặc đã cũ, vui lòng báo cho chúng tôi qua lienhe@chamcong.biz.