Vào làm, nghỉ việc giữa tháng có đóng BHXH? Quy tắc 14 ngày
Không làm việc, không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng BHXH. Cách đếm ngày, ví dụ tháng 11/2026, mức đóng 2026.
Cửa hàng, quán ăn, spa tuyển người gần như tháng nào cũng có. Câu hỏi lặp lại mỗi kỳ lương: người vào làm ngày 10, người nghỉ ngày 20 thì tháng đó có trừ bảo hiểm xã hội không? Trừ sai thì phiếu lương có thể ra số âm, hoặc số trừ trên phiếu không khớp với số nộp cơ quan bảo hiểm. Bài này giải thích quy tắc 14 ngày, cách đếm ngày và ví dụ cụ thể cho tháng 11/2026.
Muốn biết một mức lương phải đóng bao nhiêu? Dùng công cụ tính BHXH miễn phí.
Mở công cụ tính BHXH1. Quy tắc 14 ngày theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024
Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2025. Khoản 5 Điều 33 quy định người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng bảo hiểm xã hội tháng đó. Ngoại lệ: hai bên thoả thuận vẫn đóng, khi đó căn cứ đóng là tiền lương của tháng gần nhất.
Ba điểm cần nhớ:
- Đếm theo ngày làm việc, không đếm ngày lịch. Ngày nghỉ hằng tuần, ngày lễ không tính.
- Không phụ thuộc số tiền. Trả lời bạn đọc trên Báo Điện tử Chính phủ (07/07/2026), Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ninh nêu: việc có đóng hay không căn cứ vào số ngày không hưởng lương, không phụ thuộc tiền lương thực nhận cao hay thấp. Ví dụ người làm 8 ngày trong tháng 3/2026 thì không phải đóng tháng đó.
- Nghỉ ốm tháng đầu: theo khoản 6 Điều 33, tháng đầu đi làm hoặc tháng đầu trở lại làm việc mà nghỉ ốm từ 14 ngày làm việc trở lên thì vẫn phải đóng.
2. Cách đếm cho tháng vào làm, nghỉ việc
Với tháng vào làm hoặc nghỉ việc, các ngày làm việc trước ngày vào làm (hoặc sau ngày nghỉ việc) là ngày không làm việc và không có lương. Cộng thêm ngày nghỉ không lương và ngày vắng trong tháng. Nếu tổng từ 14 trở lên thì không đóng.
Ví dụ tháng 11/2026 (ngày 24/11 là ngày nghỉ có lương nên không đếm):
| Trường hợp | Ngày làm việc không làm (T2–T6) | Kết quả | Nếu cửa hàng làm T2–T7 |
|---|---|---|---|
| Vào làm thứ Hai 16/11 | 10 ngày | Dưới 14: vẫn đóng | 12 ngày: vẫn đóng |
| Vào làm thứ Hai 23/11 | 15 ngày | Từ 14 trở lên: không đóng | 18 ngày: không đóng |
| Ngày làm cuối là thứ Ba 10/11 | 13 ngày | Dưới 14: vẫn đóng | 16 ngày: không đóng |
| Ngày làm cuối là thứ Sáu 20/11 | 5 ngày | Dưới 14: vẫn đóng | 7 ngày: vẫn đóng |
Hai bài học từ bảng: kết quả thay đổi theo lịch làm việc của từng nơi, và chỉ lệch một hai ngày là đổi kết quả. Đếm tay dễ sai, nhất là khi nhân viên còn có ngày nghỉ không lương.
Quy tắc 14 ngày ở trên là của bảo hiểm xã hội. Bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp có quy định riêng (Luật Bảo hiểm y tế, Luật Việc làm số 74/2025/QH15). Kế toán nên đối chiếu khi báo tăng, báo giảm với cơ quan bảo hiểm.
3. Mức đóng 2026 cần nhớ
| Khoản | Người lao động | Doanh nghiệp |
|---|---|---|
| Bảo hiểm xã hội | 8% | 17% + 0,5% tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp |
| Bảo hiểm y tế | 1,5% | 3% |
| Bảo hiểm thất nghiệp | 1% | 1% |
| Tổng | 10,5% | 21,5% |
Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, y tế tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu. Từ 01/07/2026, lương cơ sở là 2.530.000 đồng (Nghị định 161/2026/NĐ-CP), nên mức trần là 50.600.000 đồng/tháng. Trần bảo hiểm thất nghiệp bằng 20 lần lương tối thiểu vùng. Mức đóng tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp 0,3% cho giai đoạn tới mới là dự thảo, chưa ban hành (Báo Tuyên Quang, 27/09/2026).
4. Bốn lỗi hay gặp với tháng vào làm, nghỉ việc
- Trừ đủ 10,5% cho người chỉ làm vài ngày mà không xét mốc 14 ngày, khiến thực lĩnh rất thấp hoặc âm.
- Đếm ngày lịch thay vì ngày làm việc.
- Quên ngày nghỉ không lương giữa tháng khi cộng ngày.
- Số trừ trên phiếu lương khác số nộp cho cơ quan bảo hiểm, nhân viên thắc mắc khi tra sổ.
Ngành tuyển người liên tục như quán ăn, cà phê, spa, bán lẻ gặp các lỗi này nhiều nhất.
5. Cài trên bảng lương chamcong.biz
Trong Cài đặt Workspace, nhóm Lương, ô Cách đóng BHXH tháng vào làm / nghỉ việc có hai lựa chọn. Lựa chọn này áp chung cho cả ba khoản bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp, tức dòng BHXH, BHYT, BHTN (người lao động) của mẫu lương tháng:
- Không đóng khi không đủ tháng (mặc định): có ít nhất một ngày làm việc trước ngày vào làm, sau ngày nghỉ việc, hoặc ở khoảng trống giữa hai hợp đồng thì kỳ đó không trừ bảo hiểm. App chỉ xét ngày làm việc theo lịch: vào làm thứ Hai đầu tháng khi ngày 1 là Chủ nhật vẫn tính là đủ tháng. Cách này đơn giản, dễ giải thích với nhân viên.
- Theo luật: mốc 14 ngày làm việc: chỉ không trừ khi tổng ngày làm việc ngoài thời gian làm việc, ngày nghỉ không lương và ngày vắng từ 14 trở lên, như các ví dụ ở mục 2.
Lưu ý khi chọn mặc định: với tháng thiếu dưới 14 ngày làm việc, luật hiện hành vẫn yêu cầu đóng. Nếu doanh nghiệp vẫn báo tăng, báo giảm và nộp theo mốc 14 ngày, thì phần 10,5% của nhân viên tháng đó không được trừ trên phiếu, doanh nghiệp phải tự chịu. Trường hợp này hãy chọn Theo luật để số trừ trên phiếu khớp với số nộp.
Hai trường hợp app chưa tự xét, kể cả khi chọn Theo luật: nghỉ ốm từ 14 ngày trong tháng đầu đi làm (vẫn phải đóng), và hai bên thoả thuận vẫn đóng. Gặp hai trường hợp này, kế toán xử lý riêng cho người đó.
Với cả hai cách, nghỉ không lương cộng vắng từ 14 ngày thì không trừ. Khi không trừ bảo hiểm, phiếu lương ghi lý do ngay dưới dòng bảo hiểm, và hộp Cần kiểm tra sau khi tính lương liệt kê những người này. Đổi cách tính xong, bấm Tính lại lương ở bảng lương chưa khoá; bảng đã khoá giữ nguyên số.
Người tự viết công thức có ba biến: DU_THANG (1 = làm đủ cả kỳ công), SO_NGAY_NGOAI_HD (số ngày làm việc ngoài thời gian làm việc) và BHXH_THEO_LUAT (1 = đang chọn theo luật). Xem chi tiết ở sổ tay, mục BHXH tháng vào làm, nghỉ việc và tính năng tính lương.
Đang tính lương bằng Excel? Thử nhập một kỳ lương có người mới vào và người nghỉ việc để so số.
Hướng dẫn tính lươngNguồn tham khảo
- Xác định đóng BHXH theo số ngày làm việc – Báo Điện tử Chính phủ (07/07/2026, BHXH tỉnh Quảng Ninh trả lời) – baochinhphu.vn
- Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định về bảo hiểm xã hội bắt buộc – Cổng thông tin Chính phủ – xaydungchinhsach.chinhphu.vn
- Quy định căn cứ, tỷ lệ đóng BHXH theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 – Cổng thông tin Chính phủ – xaydungchinhsach.chinhphu.vn
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP: lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng từ 01/07/2026 – Báo Điện tử Chính phủ – baochinhphu.vn
- Luật Việc làm số 74/2025/QH15 – LuatVietnam – luatvietnam.vn
- Áp dụng 2 mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo lộ trình (dự thảo, chưa ban hành) – Báo Tuyên Quang (27/09/2026) – baotuyenquang.com.vn
Bài viết để tham khảo, không thay cho tư vấn pháp lý. Nếu bạn thấy thông tin chưa đúng hoặc đã cũ, vui lòng báo cho chúng tôi qua lienhe@chamcong.biz.